Energieverlies geeft inzicht in evolutie quasar jets
Een internationaal team van astrofysici namen voor de eerste keer waar dat de jet van een quasar minder krachtig is op lange radiogolflengten dan eerder voorspeld. Deze ontdekking geeft nieuwe...
View ArticleWiebelend zwart gat sproeit in wilde weg
Een internationaal team van sterrenkundigen met vier Nederlandse onderzoekers heeft een slecht uitgelijnd zwart gat ontdekt dat in het wilde weg jets van plasmagas sproeit. De zwiepende jets komen uit...
View ArticleStraalstroom vanaf zwart gat tot op enorme afstand waargenomen
Astronomen hebben met radiotelescopen de jet (of straalstroom) waargenomen van MAXI J1820+070, een dubbelster die bestaat uit een zwart gat en een gewone ster. Het bijna twee jaar geleden ontdekte en...
View ArticleALMA ziet gaswolken die verstoord zijn door de jet van een superzwaar zwart gat
Sterrenkundigen hebben gebruikmakend van de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) in Chili ‘verstoorde’ gaswolken waargenomen in een sterrenstelsel dat op maar liefst 11 miljard lichtjaar...
View ArticleVoor het eerst een pas gevormde jet ontdekt van twee botsende sterrenstelsels
We blijven even bij de jets, nadat we gisteren al het nieuws hadden van de kurkentrekkervormige jet, die vanuit de quasar 3C 279 wordt uitgezonden en die met de EHT was waargenomen. Met een aantal...
View ArticleSamensmelten van sterrenstelsels spoort hun kernen aan tot activiteit
De evolutie van sterrenstelsels wordt deels bepaald door hun actieve kernen: Active Galactic Nuclei (AGNs). Astronomen van SRON en de RuG hebben nu bevestigd dat samensmeltingen van sterrenstelsels een...
View ArticleBijzondere ‘blue jet’ en ELVES gespot vanaf het ISS
Vanuit het ISS wordt sinds 2018 door ESA onderzoek gedaan naar elektrische ontladingen die voortkomen uit onweersstormen in de hogere atmosfeer zoals blue jets, ELVES en red sprites. Een internationaal...
View ArticleEHT onthult donker hart van nabij radiosterrenstelsel
De Event Horizon Telescope (EHT) samenwerking, bekend van het maken van de eerste foto van het zwarte gat in het sterrenstelsel M87, heeft nu het hart van het naburige sterrenstelsel Centaurus A in...
View ArticleStraalstroom M87 verklaart met computermodellen
Het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 heeft een karakteristieke straalstroom of jet van hoogenergetische deeltjes, die zelfs door amateursterrenkundigen kan worden waargenomen – collegablogger...
View ArticleOpnieuw is een mini-jet ontdekt bij Sgr A*, het superzware zwarte gat in de...
Sterrenkundigen hebben opnieuw een mini-jet of -straalstroom ontdekt bij Sagittarius A* (kortweg Sgr A* ), het superzware zwarte gat in het centrum van het Melkwegstelsel. Van dat zwarte gat, dat meer...
View ArticleMeanderende bipolaire straalstromen waargenomen bij jonge sterren
Het zijn net ronddraaiende tuinsproeiers: de meanderende bipolaire straalstromen of jets die met de Gemini South telescope op de berg Cerro Pachón in het Chileense Andesgebergte bij jonge sterren zijn...
View ArticleWeinig actief zwart gat blaast omgeving toch schoon
Een internationaal team van astronomen onder Nederlandse leiding heeft ontdekt dat ook een zwakke straalstroom van een weinig actief zwart gat als een soort bladblazer een sterrenstelsel schoon kan...
View ArticleSterrenkundigen maken hartfilmpje van zwart gat
Een zwart gat krijgt eerst een brede corona en stoot daarna pas straalstromen uit. Dat blijkt onder andere uit het ‘hartfilmpje’ dat een internationaal team van sterrenkundigen heeft gemaakt van een...
View ArticleChandra brengt de stroom materie en antimaterie uitgespuwd door pulsar PSR...
Hij heet voluit PSR J2030+4415, maar hij wordt kortweg J2030 genoemd, een pulsar die op 1600 lichtjaar afstand staat, gelegen in het Noordelijke sterrenbeeld Zwaan (Cygnus). Met de Chandra...
View ArticleDankzij hoge contrastbewerking heeft ALMA de jet van quasar 3C273 beter in...
Quasar 3C273 is de meest bekende quasar die er is. Het is de optisch helderst bekende quasar, zelfs amateur-astrofotografen kunnen ‘m in beeld brengen, en hij is te vinden in de richting van het...
View ArticleLaat onafhankelijke analyse van de EHT-gegevens géén ringstructuur bij zwart...
We kennen allemaal de iconische foto van M87*, het superzware zwarte gat in het elliptische sterrenstelsel M87, gemaakt met de Event Horizon Telescope (EHT) en voor het eerst aan de wereld getoont op...
View ArticleVoor het eerst is de ‘collimatie’ van de straalstroom/jet van een quasar...
Sterrenkundigen zijn er in geslaagd om met een netwerk van telescopen voor het eerst de zogeheten ‘collimatie’ van de straalstroom of jet van een quasar waar te nemen. Collimatie is een bekende term in...
View ArticleDeeltjes in de jet van een blazar worden versneld door een schokgolf
Sterrenkundigen hebben met behulp van NASA’s Imaging X-Ray Polarimetry Explorer (IXPE), een röntgenruimtetelescoop die december vorig jaar werd gelanceerd, ontdekt dat de deeltjes in de jet of...
View ArticleWebb legt de uitstoot van moleculair waterstofgas bij jonge sterren vast
Met de Webb ruimtetelescoop zijn sterrenkundigen er in geslaagd om de uitstoot van moleculair waterstofgas door jonge sterren vast te leggen. Het gaat om sterren in het stervormingsgebied genaamd de...
View ArticleGeïsoleerd superzwaar zwart gat ontdekt dat door het heelal zwerft, een spoor...
Superzware zwarte gaten van miljoenen of soms zelfs miljarden zonsmassa verwacht je alleen in de centra van sterrenstelsels. Maar hetr superzware zwarte gat dat sterrenkundigen uit Canada, Australië en...
View Article